Flora of Iran

 کاملترین و معتبرترین مرجع فلور  ایران

     

English


هرباریوم مرکزی دانشگاه تهران
دانشکده علوم





کشور پهناور ایران در جنوب غرب آسیا یکی از مناطق نیمکره شمالی است که به سبب برخی عوامل از جمله شرایط اقلیمی متفاوت، وجود کوههای مرتفع حصار مانند در اطراف، وجود کویر بزرگ مرکزی و با وسعتی بیش از 1640000 کیلومتر مربع، نوعی ویژگی و تنوع زیستی در هر گوشه و کنار خود دارد و در هر بخش آن، ترکیب خاص عناصر مختلف زیستی نوعی اکوسیستم ویژه بوجود آورده است. نواحی مختلف جغرافیای گیاهی در فلات ایران باعث جریان ژنتیکی عظیم در این منطقه شده و در نتیجه تنوعی خاص در گونه های گیاهی پدید آورده است که در مقایسه با کشورهای همجوار و برخی نقاط دیگر بسیار جالب است. برخی از گونه های گیاهی در حصار موانع طبیعی در سرزمین اصلی خود ایران به صورت بومزاد (اندمیک) محصور مانده و برخی به فراسوی آن حصار نفوذ کرده و در سرزمینهای دیگر پراکنده شده اند.

بخش بزرگی از این سرزمین را نواحی بیابانی، نیمه بیابانی و کویری تشکیل می دهد. ساکنان نواحی بیابانی و نیمه بیابانی ایران همواره به پوشش گیاهی آن سخت وابسته بوده اند و هر کجا که پوشش گیاهی توانسته است میکروکلیمای مناسبی پدید آورد مردم در آنجا سکنی گزیده اند.

همین عرصه های محدود پوشش گیاهی به سبب تنوع آب و هوائی، توپوگرافی و ادافيكي بسیار متفاوت و ناهماهنگ است. ساکنان بومی و غیر بومی به علل اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی، از این پوشش گیاهی، آگاهانه یا از سر ناآگاهی، بهره برداری مفرط و نامسئولانه انجام داده اند. این رویه انهدام تدریجی مراتع، جنگلها و پوشش گیاهی را در پی داشته است و پیوسته عرصه های گیاهی ایران را کوچکتر و فقیرتر و وسعت بیابانها را بیشتر کرده است. بنا بر این پوشش گیاهی موجود فعلی برای ایران اهمیت جدی بلکه حیاتی دارد و اکنون ضرورت حفاظت آن و کنترل بهره برداری معقول از آن بیش از هر زمان دیگر احساس می شود.

مناطقی که به پوشش گیاهی آن صدمه بسیار شدید وارد شده است نه فقط باید مورد بررسی دقیق و برنامه ریزی شده قرار گیرد بلکه باید برای حفظ گونه های باقی مانده در آنها اقدام جدی چند جانبه به عمل آيد. یعنی بازکاری گونه های قابل تکثیر، بررسی علل انهدام گونه های از دست رفته، جستجو و یافتن نمونه های نادر، حفاظت از ژنومهای در حال انقراض و استفاده از آنها در برنامه های اجرائی ترمیم و بازسازی و توسعه پوشش گیاهی محیط.

یکی از علل ایجاد سایت فلور ایران، اطلاع رسانی از موجودی گیاهی ایران، روشن ساختن نقاط حساس پوشش گیاهی ایران مانند گیاهان نادر و در حال انقراض، گونه های اندمیک و .... است.

 پوشش گیاهی کشور ایران به طور اخص، معمولا از پهنه های محدود گسسته و پراکنده تشکیل یافته است. در صد پوشش این پهنه ها در نواحی شمالی و برخی نواحی شمال غربی و پر باران بسیار بالاست ولی در نواحی خشک و کم باران که تبخیر آن چندین برابر بارش است در صد آن بسیار پائین ولی در عوض تنوع گونه ای در آنها بسیار بالاست. تنوع گونه ای گیاهان در ایران رقمی چشمگیر دارد و در مقایسه ایران یکی از کشورهای کم نظیر جهان از این حیث است.

در ایران 167 خانواده از گیاهان آوندی وجود دارد که شامل 1215 جنس بوده، بعضی از آنها فقط دارای یک گونه و بعضی از آنها تا حدود 800 گونه دارند.

مجموع تاکسونهای موجود در ایران حدود 8000 است که شامل حدود 6417 گونه، 611 زیر گونه، 465 واریته، و 83 هیبرید است. از این تعداد حدود 1810 تاکسون بومزاد (اندمیک) ایران هستند. آمار فعلی مربوط به بررسی های انجام شده تا سال 1379 در هرباریوم مرکزی دانشگاه تهران است. (احمد قهرمان و فریده عطار 1379)

Ghahreman & Attar, 1379 : Biodiversity of plant species in Iran, vol. 1. Tehran University publications.

 

Copyright©2011 flora-iran.com, All rights reserved.
Designed and Developed by: Netbaran.com